pomoc drugacicima iz PBGS

Dobrodošli na moj blog

09.05.2009.

završni iz hemije - III dio

26. Stereoizomeri i optička aktivnost.

Stereoizomerija je vrsta izomerije uzrokovana različitim prostornim rasporedom atoma ili skupina atoma u molekulu.

Optička aktivnost ogleda se u zakretanju ravni polarizujuće svjetlosti.

      - hiralni ili asimetrični ugljikov atom

Hiralni ili asimetrični ugljikov atom je atom za koji su vezana četiri različita atoma ili skupine atoma.

 

      - stereozomeri

Stereoizomeri su spojevi koji imaju isti način i sljed povezivanja atoma ili skupina atoma u molekulu ali je njihov raspored različit.

      - enantiomeri

Enantiomeri su izomeri koji su jedan drugom ogledalne slike.

      - racemat

Racemat je smjesa jednakih količina enantiomera. Ona je optički inaktivna.

      - konfiguracija,

Konfiguracija je razmještaj skupina atoma nekog spoja u prostoru.

      - apsulutna konfiguracija

Apsolutna konfiguracija je konfiguracija u kojoj su skupine atoma nekog spoja poredane po pravilima prioriteta.

      - relativna konfiguracija

Relativna konfiguracija podrazumijeva R i S konfiguracije.

-      ako su skupine 1,2 i 3 poredane u smijeru kazaljke na satu onda se takva konfiguracija označava slovom R (lat. – reetus - desno)

-      ako su skupine 1,2 i 3 poredane u smijeru suprotnom od kazaljke na satu onda se takva konfiguracija označava slovom S (lat. – sinster - lijevo)

Također podrazumijeva i L i D konfiguraciju.

-      D – desno zakrećuća tvar – zakreće ravan polarizovane svjetlosti u smijeru kazaljke na satu (+)

-      L – lijevo zakrećuća tvar – zakreće ravan polarizovane svjetlosti u smijeru suprotnom od kazaljke na satu (-).

 

27. Lipidi : - Šta su? nalaženje u prirodi, dobijanje

Lipidi su estri alkohola i karboksilnih kiselina. Nalaze se u biljnim i životinjskium organizmima. Dobivaju se esterifikacijom odgovarajućeg alkohola i masne (karboksilne) kiseline.

                   - hemijske osobine

                   - fizičke osobine

                   - podjela, prosti, složeni

Prema tome šta se dobiva hidrolizom lipidi se dijele na proste i složene.

Prosti lipidi hidrolizom daju alkohole i monokarboksilne (masne) kiseline. U njih spadaju:

  Gliceridi (masti i ulja) – esteri glicerola i viših masnih kiselina.

  Ceridi (voskovi) – esteri viših masnih kiselina i viših jednohidroksilnih alkohola.

  Steridi – esteri alkohola iz grupe sterola i viših masnih kiselina.

Složeni lipidi hidrolizom, pored alkohola i kiselina, daju i druge spojeve. Prema tim sastojcima se i nazivaju:

  Fosfolipidi (fosfatidi) – sadrže fosfatnu kiselinu.

  Glukolipidi – sadrže karbohidrate, najčešće glukozu i galaktozu.

  Sulfolipidi – sadrže sulfatnu kiselinu.

                   - prosti lipidi (gliceridi, steridi.ceridi, fosfolipidi, glukolipidi,sulfolipidi)

Gliceridi (masti i ulja)

 

Masti i ulja su esteri glicerola i masnih kiselina čija je opća formula:

 

 

 

CH2 – OOC – R1

 ł

CH  – OOC – R2

 ł

CH2 – OOC – R3  

Nazivaju se gliceridi ili acigliceroli. Mogu biti prosti ili mješoviti.

Kod prostih glicerida hidroksilne grupe u glicerolu su esterifikovane istom kiselinom, npr.:

 

Text Box: Gliceridi se nazivaju prema kiselini koja ulazi u njihov sastav. U sastav ovog glicerida ulazi stearinska (oktadekan) kiselina , pa se naziva tristearin.CH2 – OOC – C17H35

 ł

CH  – OOC – C17H35

 ł

CH2 – OOC –  C17H35

 

 

  Kod mješovitih glicerida hidroksilne grupe u glicerolu su esterifikovane različitim kiselinama, npr:

Text Box: U sastav ovog glicerida ulaze oleinska, stearinska i palmitinska kiselina pa je naziv glicerida oleostearopalmitin. 

CH2 – OOC – C17H33

 ł

CH  – OOC – C17H35

 ł

CH2 – OOC –  C15H31

 

U sastav masti i ulja ulaze samo kiseline sa parnim brojem atoma karbona. Najčešće zasićene kiseline su:

 

C15H31 – COOH     - heksadekan kiselina (palmitinska)

 

C17H35   – COOH    - oktadekan kiselina (stearinska)   

 

Od nezasićenih kiselina značajnije su: palmitooleinska i oleinska kiselina

U ishrani čovjeka važnu ulogu imaju „bitne kiseline“. To su kiseline koje organizam ne može sintetizovati pa se moraju unositi putem ishrane. To su linolna i linoleinska kiselina.

Razlike između masti i ulja:

- masti  - imaju zasićene kiseline u svom sastavu

             - čvrsto agregatno stanje

             - najčešće životinjskog porijekla

- ulja  - imaju nezasićene kiseline u svom sastavu

          - tečno agregatno stanje

          - najćešće biljnog porijekla

Hidrolizom masti i ulja uz djelovanje baza alkalnih metala nastaje glicerol i alkalne soli viših masnih kiselina – sapuni. To je reakcija saponifikacije.

 

 

 

 

Text Box: CH2 –OH
ł
CH – OH
ł
CH2 – OHText Box:   +  3C17H35 COONa
natrijum – stearat
(sapun)

CH2 –OOC – C17H35                                                    

 ł

CH – OOC – C17H35             + 3NaOH   ð                                                     

 ł                                                          

CH2 – OOC – C17H35

 

        tristearin                                                 glicerol

Ceridi

- esteri viših masnih kiselina i viših jednohidroksilnih alkohola

- voskovi biljnog porijekla – karuba vosak

- životinjski voskovi – cetacecum vosak, lanolin, pčelinji vosak

Steridi

- esteri alkohola iz grupe sterola i viših masnih kiselina

- najvažniji alkoholi koji ulaze u sastav sterida – holesterol, ergosterol

Fosfolipidi

- pored alkohola i masnih kiselina sadrže fosfatnu kiselinu

- najvažniji – kefalini, lecitini, serin fosfolipidi

 

Glukolipidi

- pored alkohola i masnih kiselina sadrže karbohidrate, najčešće glukozu i galaktozu.

- poznatiji – cerebrozidi (izolovani iz mozga), nevroni

Sulfolipidi

- pored alkohola i masnih kiselina sadrže sulfatnu kiselinu            

28. Sapuni : - Šta su? Kako nastaju? Reakcija nastanka.

Sapun kakav poznajemo u domacinstvu je smjesa natrijevih soli i masnih kiselina. Dobije se alkalnom hidrolizom masti, odnosno kuhanjem biljnog ulja ili zivotinjske masti s rastvorom natrijeva hidroksida.

Sapuni su soli masnih kiselina. Masne kiseline  najcesce imaju 16 ili 18 ugljikovih atoma vezanih u nerazgranati lanac. Ugljikovodicni lanas (rep) cini hidrofobni, a karboksilna grupa (glava) hidrofilni dio molekule sapuna. Hidrofobni (rep) dio nastoji smanjiti kontaklt s vodom , dok hidrofilni dio (glava) nastoji ostvariti sto bolji kontakt s vodom. Zato se u vodenom rastvoru molekula sapuna spontano slazu u micele.

                    - micele

Micele su električno nabijene koloidne čestice sastavljen od nakupina velikih molekula, kao što su, primjerice, sapuni i površinski aktivne tvari. U vodenim otopinama, hidrofilni krajevi ovakvih molekula su na površini micele, dok se hidrofobni kraj (obično ugljikovodikov lanac) usmjerava prema središtu.

-         Kako sapun pere?

-          

Sapun pere tako da njegovi nepolarni dijelovi udju u cestice masnoce a polarno ostanu okrenutu prema van. Trljanem tkanine ili povrsine koze u toploj vodi s rastvorom sapuna velike se cestice masnoca razlazu na manj, pa nastaje emulzija koja se sastoji od micela u kojima je kapljica masnoce okruzena monomolekularnim slojem molekula sapuna. Tako se masnoce prevode u stabilnu emulziju koja se moze isprati u vodi. Emulzija je stabilna zato sto micele imaju negativan naboj pa se medjusobno odbijaju.

 

29. Površinski aktivne supstance, tenzidi, deterdženti.

Supstance koje smanjuju napetost povrsine nazivaju se tenzidi (lat. Tensio = napetost) za koje se kod nas udomacio naziv deterdzenti. Vecino se proizvode iz derivata nafte. Njihove molekule su po strukturislicne molekulama sapuna, tj. Sadrze hidrofobni ugljikovodicni lanac i hidrofilnu karboksilnu grupu. Mehanizam djelovanja deterdzenata je isti kao kod sapuna.

 

30. a) aminokiseline : - esencijalne i najznačajnije

Nezamjenjive ili esencijalne amk.su one koje ne moze organizam sintetizovati i moraju se unosit putem hrane, a to su: metionin, treonin, fenilalanin, triptofan, histidin, arginin

    b) kiselinsko – bazna svojstva aminokiselina

kisele _imaju vise karboksilnih nego amino grupa

bazne-imaju vise amino nego karboksilnih grupa

od molekula aminokiselina nastaje dvoopolni jon

prema kiselinama se ponasaju kao baze :reakcija 49 str.lilic

prema bazama se ponasaju kao kiseline.reakcija 49 str.lilic

    c)reakcije aminokiselina

 -aminoki.reaguju sa kiselinama i nastaju soli:50,lilic

 -sa bazama takođe daju soli.50,lilic

 -sa alkoholima grade estre50,lili

 -reaguju sa mnogim otrovnim tvarima I tako ih udaljavaju iz oraganizma, vrse detoksikaciju       organizma.50,lilic

 

31. Peptidi : - struktura peptida

-oligopeptidi (u sastavu imaju 2-10 molekula aminokiselina): karnazin, glutation, faloidin

-polipeptidi (hidrolizom molekula polipeptida dobiva se 10-100 molekula aminokiselina             

 

<< 05/2009 >>
nedponutosricetpetsub
0102
03040506070809
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

MOJI LINKOVI

MOJI FAVORITI
-

BROJAČ POSJETA
132207

Powered by Blogger.ba